คำสั่ง Command Line เบื้องต้น ( Linux )

ls

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับแสดงแฟ้มข้อมูล (เช่นเดียวกับ dirของDOS) มากจากคำว่า list รูปแบบคำสั่ง ls [option] [file]

option ที่มักใช้กันใน ls คือ

-l จะแสดงผลลัพธ์แบบ Long Format ซึ่งจะแสดง Permission ของแฟ้มด้วย

-a จะแสดงแฟ้มข้อมูลทั้งหมด

-F จะแสดง / หลัง Directory และ * หลังแฟ้มข้อมูลที่ execute ได้

ตัวอย่างการใช้งาน ls –l ls -al ls -F

adduser

คำสั่งเพิ่ม User ให้กับระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน adduser -g (group) -d (Directory) (User)

ตัวอย่าง adduser -g root -d /home/user1 user สร้าง User ชื่อ Login คือ user1 เป็นสมาชิกในกลุ่ม root

useradd

คำสั่งเพิ่ม User ให้กับระบบ Unix,Linux (ใช้เหมือนกับคำสั่ง adduser)

รูบแบบการใช้งาน useradd -g (group) -d (Directory) (User)

ตัวอย่าง useradd -g root -d /home/user1 user สร้าง User ชื่อ Login คือ user1 เป็นสมาชิกในกลุ่ม root

userdel

คำสั่งลบ User ออกจากระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน userdel [option] (Username)

ตัวอย่าง userdel -r root user1 ลบ User ชื่อ Login คือ User1 และ -r คือให้ลบ Home Directoryของ User1 ด้วย

passwd

คำสั่งกำหนดและแก้ไขรหัสผ่านของ User ของระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน passwd [Username]

ตัวอย่าง passwd user1 (กำหนดรหัสผ่านให้ User1 ถ้าไม่พิมพ์ ชื่อ User ระบบUnixจะหมายความว่าแก้ไขรหัสผ่าน ของคนที่Loginเข้ามา)

alias

คำสั่งกำหนดคำสั่งย่อของระบบ Unix,Linux (คล้ายกับคำสั่ง SETในDOSแต่สามารถใช้เปฝ้นคำสั่ง RUNได้)

รูบแบบการใช้งาน alias [ชื่อใหม่=ข้อความ]

ตัวอย่าง alias copy=cp กำหนดให้พิมพ์ copy แทนคำสั่ง cp ได้

bash

คำสั่งเรียกใช้ Bourne again shellของระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน bash

ตัวอย่าง bash [Enter] ( เรียกใช้ Bourne again shell)

bc

คำสั่งเรียกใช้โปรแกรมคำนวณเลขของระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน bc [-lwsqv] [option] [file]

ตัวอย่าง bc [Enter] 1+2 [Enter] 1^2 [Enter] a=3 [Enter] b=4 [Enter] a*b [Enter] x=2;y=5;x+y[Enter] [Ctrl-d] เพื่อออก หมายเหตุ:คำสั่งนี้จะใช้ได้ต้องInstall Packet ลงไปก่อน

cp

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับสำเนาแฟ้มข้อมูล (เช่นเดียวกับcopyของDOS) มาจากคำว่า copy

รูปแบบคำสั่ง cp source target

ตัวอย่างการใช้งาน #cp test.txt /home/user1

cal

คำสั่งแสดงปฏิทินของระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน cal

ตัวอย่าง cal [Enter](สั่งให้ระบบแสดง ปฏิทินเดือน ปัจจุบัน) cal -y [Enter](สั่งให้ระบบแสดง ปฏิทินปี ปัจจุบัน)

cat

คำสั่งแสดงข้อความในFileของระบบ Unix,Linux (คล้ายกับคำสั่งTypeของDOS)

รูบแบบการใช้งาน cat

ตัวอย่าง cat /home/user1 | more อ่านข้อมูลจากไฟล์/home/user1ถ้ายาวเกินหน้าให้หยุดทีละหน้าจอ

C Compiler

คำสั่งCompile ภาษาCของระบบ Unix,Linux (คล้ายกับคำสั่งTypeของDOS)

รูบแบบการใช้งาน cc [filename]

ตัวอย่าง cc /home/user1/industry.c จะสั่งให้ระบบCompile ภาษาC ไฟล์ชื่อ industry.c ที่ Directory /home/user1

cd

คำสั่งChange Directoryของระบบ Unix,Linux (คล้ายกับคำสั่งCDของDOS)

รูบแบบการใช้งาน cd [directory]

ตัวอย่าง cd /etc [Enter]ไปDirectory etc cd ..[Enter] ย้ายไปDirectoryอีก1ชั้น

chfin

คำสั่งChange your finger informationของระบบ Unix,Linux (เป็นการกำหนดข้อมูลของUser เช่น ชื่อเต็ม ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์)

รูบแบบการใช้งาน chfn [username]

ตัวอย่าง chfn User1 กำหนดรายละเอียดUser1

chgrp

คำสั่งChange Groupของระบบ Unix,Linux (เป็นการเปลี่ยนกลุ่มเจ้าของไฟล์)

รูบแบบการใช้งาน chgrp [-chfRv] (Group) (File)

ตัวอย่าง chgrp root /root/* เปลี่ยนGroupให้กับไฟล์ทุกไฟล์ในไดเรคทอรี่ /root ให้เป็น Group root

chmod

คำสั่งChange Modeของระบบ Unix,Linux (เป็นการเปลี่ยนสิทธิการเข้าถึงไฟล์)

รูบแบบการใช้งาน chmod [สิทธิ] (File)

ตัวอย่าง กำหนดสิทธิให้กับไฟล์ชื่อtest คือ chmod 754 test หรือ chmod go +r-w testให้กับไฟล์ทุกไฟล์ chmod o-r * ตัวเลขMode rwx = 7 ; rw - =6 ; r-x =5 ; r- - = 4 ; - wx = 3 ; - w - = 2 ; - - x = 1 ; - - = 0

การกำหนดสิทธิกำหนดได้2ลักษณะคือ

1.กำหนดโดยใช้อักษรย่อกลุ่ม

2.ใช้รหัสเลขฐาน2แทนสิทธิ (1 คืออนุญาต)

กลุ่มผู้ใช้ User Group Other = ugo เช่น go-r-w+x คือกลุ่ม และคนอื่นไม่มีสิทธิอ่านเขียนแต่Runได้

สิทธิ์การใช้ -rwx rwx rwx = Read Write Execute

รหัสเลขฐาน 111 101 100 = 754 คือเจ้าของไฟล์ใช้ได้ครบ คน Group เดียวกันอ่านExecuteได้นอกนั้นอ่านได้อย่างเดียว

chown

คำสั่งChange Ownerของระบบ Unix,Linux (เป็นการเปลี่ยนเจ้าของไฟล์)

รูบแบบการใช้งาน chown [ซื่อเจ้าของไฟล์] (ชื่อFile)

ตัวอย่าง chown user1 filename คือเปลี่ยนเจ้าของไฟล์ชื่อ filename เป็นUser1

chown -R user1.root dirname คือเปลี่ยนทั้งเจ้าของไฟล์และกลุ่มไปพร้อมกันทุกไฟล์ใน Sub dirname.

chsh

คำสั่งchshของระบบ Unix,Linux (เป็นการเปลี่ยนShell ให้ User)

รูบแบบการใช้งาน chsh [Username]

ตัวอย่าง chsh user1 [Enter] /bin/bash [Enter]

clear

คำสั่งclearของระบบ Unix,Linux (เป็นการลบข้อความบนจอภาพ คล้ายกับคำสั่ง clsใน dos)

รูบแบบการใช้งาน clear

ตัวอย่าง clear [Enter]

cal

คำสั่งแสดงปฏิทินของระบบ Unix,Linux

รูบแบบการใช้งาน cal

ตัวอย่าง cal [Enter](สั่งให้ระบบแสดง ปฏิทินเดือน ปัจจุบัน)

cal -y [Enter](สั่งให้ระบบแสดง ปฏิทินปี ปัจจุบัน)

mesg

mesg ดู status การรับการติดต่อของ terminal

mesg y เปิดให้ terminal สามารถรับการติดต่อได้

mesg n ปิดไม่ให้ terminal สามารถรับการติดต่อได้

date

ใช้แสดง วันที่ และ เวลา

ตัวอย่าง date 17 May 2004

df

คำสั่งdf ของระบบ Unix,Linux (เป็นการตรวจสอบการใช้พื่นที่บนฮาร์ดดิสก์)

รูบแบบการใช้งานdf [option] [file]

ตัวอย่าง df [Enter]

dmesg

คำสั่งdmesgของระบบ Unix,Linux (เป็นการให้แสดงผลเหมือนตอน Boot)

รูบแบบการใช้งาน dmesg

ตัวอย่าง dmesg | more [Enter]

หมายเหตุ คำสั่งนี้ ใช้ตรวจสอบ เมื่อเกิดปัญหา เช่น Linux ไม่รู้จัก Driver CD-Rom หรือปัญหาอื่นๆ

echo

คำสั่งechoของระบบ Unix,Linux (เป็นการให้แสดงข้อความ เหมือนกับ ECHOของDOS)

รูบแบบการใช้งาน echo (ข้อความที่ต้องการให้แสดงผล)

ตัวอย่าง echo my name is user1

echo Hello > /dev/tty2 ส่งข้อความ Hello ไปออกจอเทอร์มินอลที่2 ed

คำสั่ง ed ของระบบ Unix,Linux (โปรแกรมแก้ไขข้อความใน Text file เหมือนกับคำสั่ง edlinของDOS)

รูบแบบการใช้งาน ed (fileName)

ตัวอย่าง ed /home/user/test (ออกกดq)

สำหรับคนที่ไม่ถนัดคำสั่งนี้แนะนำให้ใช้คำสั่ง picoหรือvi หรือemacsแทนได้เช่นกัน

emacs

คำสั่ง emacs ของระบบ Unix,Linux (โปรแกรมแก้ไขข้อความใน Text file )

รูบแบบการใช้งาน emacs (fileName)

ตัวอย่าง emacs /home/user/test (help กด Ctrl - h ; ออกกด Ctrl - x Ctrl - c)

exit

คำสั่ง exit ของระบบ Unix,Linux (ออกจากระบบยูนิกส์ )

รูบแบบการใช้งาน exit

ตัวอย่าง exit

finger

คำสั่ง finger ของระบบ Unix,Linux (แสดงชื่อUserที่กำลังLoginเข้ามาแต่คำสั่ง Whoจะให้รายละเอียดดีกว่า)

รูบแบบการใช้งาน finger [username]

ตัวอย่าง finger user1 แสดงชื่อและรายละเอียด user1

fsck

คำสั่ง fsck ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่ง ตรวจสอบและซ่อมแซม Linux file system เหมือนกับ

คำสั่งScandisk ของDos)

รูบแบบการใช้งาน fsck [option]

ตัวอย่าง /sbin/fsck -a /dev/hd1

ftp

คำสั่ง ftp ของระบบ Unix,Linux (เป็นโปรแกรมรับ-ส่งไฟล์ )

รูบแบบการใช้งาน ftp (IP or Name of FTP Server )

ตัวอย่าง ftp 132.209.1.2 [Enter]

Login:anonymous , Password: Username@YourDomain.com

คำสั่งที่เกี่ยวข้อง ls - ดูไฟล์ ; pwd -ดูdir. ที่อยู่ ;cd - เปลี่ยน dir ;lcd - เปลี่ยน local dir ;mput* -ส่งไฟล์ ;mget – รับ

ไฟล์ ;bye - ออก

grep

คำสั่ง grep ของระบบ Unix,Linux (เป็นการสั่งให้ค้นหาตามเงื่อนไข )

รูบแบบการใช้งาน grep (option)

ตัวอย่าง grep -i ftp /etc/test ค้นหาบรรทัดที่มีคำว่า "ftp"ไม่สนใจพิมพ์เล็ก-ใหญ่ จาดไฟล์ /etc/test

groupadd

คำสั่ง groupadd ของระบบ Unix,Linux (เป็นการเพิ่มรายชื่อกลุ่มของ User)

รูบแบบการใช้งาน groupadd (GroupName )

ตัวอย่าง #groupadd staff สร้างกลุ่มของ User ชื่อ Staff เพิ่มให้ระบบ

groupdel

คำสั่ง groupdel ของระบบ Unix,Linux (เป็นการลบรายชื่อกลุ่มของ User)

รูบแบบการใช้งาน groupadd (GroupName )

ตัวอย่าง #groupdel staff ลบกลุ่มของ User ชื่อ Staffออกจากระบบ

gzip/gunzip

คำสั่งgzip/gunzipของระบบ Unix,Linux (เป็นการบีบอัดไฟล์หรือขยายบีบอัดไฟล์)

รูบแบบการใช้งาน gzipหรือgunzip (-cdfhlLnNrtv19 ) [file]

ตัวอย่าง #gzip -9vr /home/samba/* บีบอัดไฟล์ข้อมูลทุกไฟล์ ในSub /home/samba จะเปลี่ยนเป็นนามสุกล .gz

#gunzip -dvr /home/samba/* คลายการบีบอัดไฟล์ข้อมูลทุกไฟล์ที่สกุล .gz ในSub /home/samba

halt

คำสั่ง halt ของระบบ Unix,Linux (เป็นการสั่งให้เครื่องหยุดทำงาน)

รูบแบบการใช้งาน halt [-n] [-w] [-d] [-f] [-I] [-p]

ตัวอย่าง #halt

คำสั่งที่เกี่ยวข้อง คือ Shutdown ; init0 , reboot

history

คำสั่ง history ของระบบ Unix,Linux (เป็นการดูประวัติการใช้คำสั่งในCommand line คล้ายกับ

การกดF7ในDOSคือเรียกใช้คำสั่งDos key)

รูบแบบการใช้งานhistory [n] [-r wan [filename] ]

ตัวอย่าง #history 20 ดูคำสั่งที่เพิ่งใช้ไป20คำสั่งที่แล้ว

ifconfig

คำสั่ง history ของระบบ Unix,Linux (เป็นการตรวจสอบกำหนดค่าNetworkของLan Card)

รูบแบบการใช้งาน ifconfig [option]

ตัวอย่าง #ifconfig

ipchains

คำสั่ง ipchains ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่งสำหรับกำหนดควบคุม การรับส่งผ่านข้อมูลของ Firewall)

รูบแบบการใช้งาน ipchains [parameter] command [option]

ตัวอย่าง #ipchains -L ดูสถานะการ Set IPchainsในปัจจุบัน

jobs

คำสั่ง jobs ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่งสำหรับกำหนดควบคุม การรับส่งผ่านข้อมูลของ Firewall)

รูบแบบการใช้งาน jobs

ตัวอย่าง #sleep 20 & jobs

kill

คำสั่ง kill ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่งสำหรับยกเลิก Process)

รูบแบบการใช้งาน kill [option] (process ID)

ตัวอย่าง ps -A ดูหมายเลขที่ช่อง PIDของProcess ที่ต้องการลบ

Kill -9

login

คำสั่ง login ของระบบ nnn แทนnnnด้วยหมายเลขPID -9 คือบังคับฆ่าให้ตาย

Unix,Linux (เป็นคำสั่งการเข้าระบบหรือเปลี่ยน User Login) รูบแบบการใช้งาน login [fp] (UserName)

ตัวอย่าง #login:root

mkdir

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับการสร้าง directory (ในทำนองเดียวกับ dos) มาจากคำว่า make directory

รูปแบบของคำสั่งmkdir mkdir [option] [file]

โดย option ที่มักใช้กันใน mkdir คือ

-m จะทำการกำหนด Permissioin (ให้ดูคำสั่ง chmod เพิ่มเติม)

-p จะทำการสร้าง Parent Directory ให้ด้วยกรณีที่ยังไม่มีการระบุ directory ในที่นี้อาจเป็น relative

หรือ absolute path ก็ได้

ตัวอย่าง

mkdir /home

mkdir -p -m755 ~/้home/user1

mv

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับการย้ายแฟ้มข้อมูลและ Directory รวมถึงการเปลี่ยนชื่อด้วย (ในทำนองเดียวกับ dos)

มาจากคำว่า move

รูปแบบคำสั่ง mv source target

ตัวอย่าง mv *.tar /backup

mv test.txt old.txt

mv bin oldbin

more

คล้ายกับคำสั่ง cat ไม่เหมาะกับการดูข้อมูลที่มีความยาวมากๆ ดังนั้น จึงได้มีการพัฒนา more ขึ้น

เพื่อช่วยให้สามารถดูข้อมูลที่มีขนาดยาวได้เป็นช่วงๆ

รูปแบบคำสั่ง more file

ภายในโปรแกรม more จะมีคำสั่งเพื่อใช้งานคราวๆ ดังนี้

= แสดงเลขบรรทัด

q ออกจากโปรแกรม

เลื่อนไปยังหน้าถัดไป เลื่อนไปยังบรรทัดถัดไป

h แสดง help

ตัวอย่าง more test.txt

man

คำสั่ง man ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่งแสดงข้อความ อธิบายการใช้คำสั่ง)

รูบแบบการใช้งานman (Command)

ตัวอย่าง #man ls

หมายเหตุ เมื่อต้องการออก กด q ;ใช้[Spacebar] เลื่อนหน้าถัดไป ; ใช้ลูกศรขึ้นดูหน้าผ่านมา

mount

คำสั่ง mount ของระบบ Unix,Linux (เป็นคำสั่งเชื่อมต่ออุปกรณ์เข้ากับระบบ)

รูบแบบการใช้งาน mount (-t type) DeviceDriver MountPoint

ตัวอย่าง # การ Mountแบบที่1 CdRom mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom

#การ Mount CdRom แบบที่2 mount /dev/cdrom (เมื่อmountแล้วCDจะอยู่ที่ /mnt/CdRom ยกเลิกดูคำสั่ง Unmount)

rmdir

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับการลบ directory (ในทำนองเดียวกับ dos) มาจากคำว่า remove directory

โครงสร้างคำสั่ง

rmdir [option] [file]

โดย option ที่มักใช้กันใน mkdir คือ -p จะทำการลบ Child และ Parent Directory ตามลำดับ

directory ในที่นี้อาจเป็น relative หรือ absolute path ก็ได้ ตัวอย่าง rmdir /home

tar

เป็นคำสั่งเพื่อการ backup และ restore file ทั้งนี้การ tar จะเก็บทั้งโครง สร้าง directory และ file permission ด้วย

(เหมาะสำหรับการเคลื่อนย้าย หรือแจกจ่ายโปรแกรมบนระบบ UNIX) มาจากคำว่า tape archive

รูปแบบคำสั่ง tar [option]... [file]...

โดย option ที่มักใช้กันใน echo คือ

-c ทำการสร้างใหม่ (backup)

-t แสดงรายชื่อแฟ้มข้อมูลในแฟ้มที่ backup ไว้

-v ตรวจสอบความถูกต้องของการประมวลผล

-f ผลลัพธ์ของมาที่ file

-x ทำการ restore

ตัวอย่าง tar -xvf data.tar

talk

คำสั่งที่ใช้สำหรับการพูดคุยระหว่างผู้ใช้ ด้วยกันบนระบบ ซึ่งผู้ใช้ทั้งทั้ง 2 ฝ่ายจะต้องพิมพ์คำสั่ง Talk ถึงกันก่อน จึงจะเริ่มการสนทนาได้

รูปแบบคำสั่ง talk user[@host] [tty]

กรณีไม่ระบุ host โปรแกรมจะถือว่าหมายถึงเครื่องปัจจุบัน (นอกจากนี้ยังมีคำสั่ง ytalk ซึ่งสามารถพูดคุยได้พร้อม

กันมากกว่า 2 คน) ซึงบางกรณีเราอาจจะต้องระบุ tty ด้วยหากมีผู้ใช้ Log in เข้าสู่ระบบด้วยชื่อเดียวกันมากกว่า 1 หน้าจอ

ตัวอย่าง talk m2k@nanastreet.com

write

คำสั่งใช้เพื่อการส่งข้อมูลทางเดียวจากผู้เขียนไปถึงผู้รับบนเครื่องเดียวกันเท่านั้น

รูปแบบคำสั่ง write user [tty]

เมื่อมีการพิมพ์คำสั่ง write ผู้ใช้จะเห็นข้อความซึ่งจะแสดงว่าข้อความดังกล่าวถูกส่งมาโดยใคร ซึ่งหากผู้รับต้องการ

ตอบกลับ ก็จะต้องใช้คำสั่ง write เช่นกัน เมื่อพิมพ์เสร็จแล้วให้พิมพ์ตัวอักษร EOF หรือ กด CTRL+C เพื่อเป็น

การ interrupt ทั้งนี้ข้อความที่พิมพ์หลังจาก write จะถูกส่งหลังจากการกด Enter เท่านั้น

ตัวอย่าง write m2k

who am i

คำสั่งใช้เพื่อแสดงว่าผู้ใช้ซึ่ง login เข้าสู่ระบบนั้น (ตัวเราเอง) login ด้วยชื่ออะไร

รูปแบบคำสั่ง/ตัวอย่าง whoami หรือ who am i (บน SUN OS หรือ UNIX บางตัวเท่านั้น)

file

คำสั่งfileบนระบบ DOS/Windows นั้น ประเภทของแฟ้มข้อมูลจะถูกระบุด้วยนามสกุล แต่ใน UNIX จะไม่มี

นามสกุลเพื่อใช้ระบุประเภทของแฟ้มข้อมูล ดังนั้นการหาประเภทของแฟ้มข้อมูลจะดูจาก Context ภายใน

ของแฟ้ม ซึ่งคำสั่ง file จะทำการอ่าน Content และบอกประเภทของแฟ้มข้อมูลนั้นๆ

รูปแบบคำสั่ง file [option]... file

ตัวอย่าง file /bin/sh file report1.doc

free

แสดงหน่วยความจำที่เหลืออยู่บนระบบ

โครงสร้างคำสั่ง free [-b|-k|-m]

โดย option ที่มักใช้กันใน free คือ

-b แสดงผลลัพธ์เป็นหน่วย byte

-k แสดงผลลัพธ์เป็นหน่วย kilobyte

-m แสดงผลลัพธ์เป็นหน่วย megabyte

ตัวอย่าง free free –b free -k

pwd

เป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับแสดง Directory ปัจจุบัน (ในทำนองเดียวกับการพิมพ์ cd บน DOS) มาจากคำว่า print work directory

รูปแบบคำสั่ง / ตัวอย่าง pwd

uname

คำสั่งแสดง ชื่อและรุ่นของ OS ชื่อและรุ่นของ cpu ชื่อเครื่อง

ตัวอย่าง uname -a

hostname

คำสั่งแสดงชื่อเครื่องที่ใช้อยู่

ตัวอย่าง hostname

tty

แสดงหมายเลข terminal ที่ใช้งานอยู่

ตัวอย่าง tty

id

ใช้แสดงชื่อและกลุ่มมของผู้ใช้งาน

ต้วอย่าง id

ขอบขอบคุณ www.nokhosting.com